Ανοιχτές συζητήσεις

2026

Αντιστάσεις στα όρια της νομιμότητας

Εν μέσω φασισμών που γιγαντώνονται και κρατική καταπίεση ενάντια σε κινήματα ισότητας και δικαιοσύνης για όλα, τώρα είναι η ώρα για να σκεφτούμε τι μορφή θα έπρεπε να πάρουν οι αντιστάσεις μας.

Ακολουθώντας τη δήλωση της Assata Shakur: “Καμία στον κόσμο, κανένα στην ιστορία δεν κέρδισε την ελευθερία του επικαλούμενο τις ηθικές αξίες αυτών που το καταπιέζουν”, αν κανείς αναγνωρίσει ότι δεν μπορούμε να βρούμε ανακούφιση στο γράμμα του νόμου και τους θεσμούς που το εκπροσωπούν, τότε είμαστε ελεύθερα να φανταστούμε αμέτρητες δυνατότητες για τις αντιστάσεις μας.

Μεταξύ πρακτικών αυτοάμυνας, αυτοοργανωμένα δίκτυα φροντίδας και διάσωσης, δημοσιογραφία των πολιτών και την ηθική της μαρτυρίας, βρίσκουμε τον χώρο να αρνηθούμε το στάτους κβο και να δημιουργήσουμε τη δική μας έννοια δικαιοσύνης.

Συμμετέχοντα:
Γιώργος Πουλόπουλος, μέλος Copwatch GR
Γεωργία Σκαρτάδου, ερευνήτρια Forensic Architecture Initiative Greece
Αναστασία Τσουκαλά, ερευνήτρια στο Centre d’Etudes sur les Conflits, Liberté et Sécurité (Παρίσι)

Συντονισμός:
Νίκος Παπακώστας, συνιδρυτής και εκτελεστικός διευθυντής στην Inter Alia

Ακολούθησε η προβολή: Παίρνοντας Αυτά που μας Ανήκουν (86′)

Οι ήρωες αυτών των ιστοριών αρνούνται να δεχθούν την αδικία ως δεδομένη, και θα πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους, ακόμα κι αν σημαίνει να αμφισβητήσουν το γράμμα του νόμου.

Ταινίες:

1. Lalla: singer, rapper, danger, σκην. Holy Fatma (Γαλλία, 18’) | ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΜΙΕΡΑ
2. Hopepunk, σκην. Βας Λαζαρίδου (Ελλάδα, 20’)
3. Fragments of Resistance, σκην. Levan Tskhovrebadze/ Ani Kiladze (Γεωργία, 24’) | ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΕΜΙΕΡΑ
4. Ταράτσα, σκην. Δήμητρα Χρυσούλα (Ελλάδα, 29’)

Πώς διεκδικούμε το δικαίωμα στη γη, πέρα από τη λογική της ιδιοκτησίας και της ιδιοποίησης;

Σε έναν κόσμο όπου η απαλλοτρίωση και ο εκτοπισμός γίνονται ο κανόνας, οι κοινότητες αγωνίζονται να βρουν λέξεις και εργαλεία για να αντισταθούν σε μία αυξανόμενη απειλή: μία απειλή ενάντια σε ό,τι αποκαλούμε σπίτι, ενάντια στη μνήμη, την ταυτότητα και το ανήκειν.

Το χτίσιμο των αντιστάσεών μας απαιτεί δημιουργικότητα και αφοσίωση, προκειμένου να βρούμε τρόπους να σκεφτούμε ξανά και να υπερασπιστούμε τη σχέση μας με τη γη, χωρίς να αναπαράγουμε επιχειρήματα που είναι εχθρικά και επικίνδυνα, βγαλμένα από κυριαρχικά, καπιταλιστικά, εθνικιστικά πλαίσια σκέψης.

Συμμετέχοντα:
Νίκος Κουραχάνης, Ερευνητής, Επίκουρος Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο Κοινωνική Πολιτική και Στέγαση στο Πάντειο Πανεπιστήμιο
Νεφέλη Ραψομανίκη, Ένωση Ενοικιαστών Θεσσαλονίκης
Ελένη Τζιρτζιλάκη, Διδάκτωρ αρχιτεκτόνισσα που πραγματοποιεί επιτελέσεις στον δημόσιο χώρο, στην πόλη και στο τοπίο, nomadikiarxitektoniki.net

Συντονισμός:
Εύα Μπεταβατζή, μέλης του Ευρωπαϊκού Συνασπισμού Δράσης για τα δικαιώματα στη στέγαση και την πόλη

Ακολούθησε η προβολή: Η πάλη για το σπίτι (105′)

Μάχες ενάντια στη βία του “εξευγενισμού”, της απαλλοτρίωσης και του ξεριζωμού. Διεκδικώντας το δικαίωμα στη γη πέρα από τη λογική της ιδιοκτησίας και της ιδιοποίησης.

Ταινίες:

1. Losing your home, σκην. Emmanuel Rioux (Καναδάς, 19’)
2. Orange, σκην. Nóra Horváth (Ρουμανία, 15’)
3. The Tooth And The Rock, σκην. Κωστής Αλεβίζος (Ελλάδα, 19’)
4. Mango, σκην. Randa Ali (Αίγυπτος, 23’)
5. When the land runs away, σκην. Frederico Lobo (Πορτογαλία, 29’)

Στη συζήτηση αυτή, εμπνεόμενες από την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας και τη φεμινιστική απεργία, δημιουργούμε τον χώρο να μιλήσουμε για το πένθος, για τη μνήμη που χάνεται, τη μνήμη που επανεγγράφεται και τη μνήμη που αγωνίζεται να διατηρηθεί.

Ανοίγοντας αυτήν τη συζήτηση, έχουμε σκοπό να διερωτηθούμε για το ποια άτομα έχουν την εξουσία να ελέγχουν το τι καταγράφεται στη μνήμη, στο αρχείο, στην ιστορία, και ποιες φωνές έχουν το δικαίωμα και τη δυνατότητα να ακουστούν. Δημιουργούμε χώρο που δίνει προτεραιότητα στη μαρτυρία, στο μοίρασμα του βιώματος, στη διεκδίκηση της φωνής όσων δεν ακούγονται συχνά στον δημόσιο λόγο, στον δημόσιο χώρο και τον κυρίαρχο κανόνα. Τέλος, μιλάμε για το πένθος ως διεκδίκηση, για το πένθος για όσα έχουν χαθεί και όσα βλέπουμε να χάνονται.

Με τις: Ρέα Βαλντέν, Μπρικένα Γκίστο, Ζωή Κόκκα, Μαρία Λούκα

Στην συζήτηση έγινε ταυτόχρονη διερμηνεία στην ελληνική νοηματική γλώσσα από τη Liminal.

Τη συζήτηση ακολούθησε η προβολή του σετ “Το κλειδί της μνήμης”.

Τι μετράει ως μνήμη; Τι καταγράφεται στο αρχείο; Ποιος καθορίζει το δικαίωμα και τη δυνατότητα να θυμόμαστε;

Η προβολή ταινιών συνοδεύτηκε από υπότιτλους βάσει αφήγησης / closed captioning (CC), με σκοπό την εξυπηρέτηση ατόμων με βλάβες στην ακοή.

Ταινίες:

1. Lumen | Eirini Tzoulia, Greece, 20:00
2. The end | Fernando Reinaldos, Spain, 10:00
3. Red Cassette | Victor Bastidas, Colombia, 14:32
4. Voulolimna | Nefeli Papaioannou, Greece, 18:00
5. Fragments | Marie-Lou Béland, Canada, 08:30, Doc
6. Totems | Arthur Cahn, France, 25:00

Η γραφή της επιστημονικής φαντασίας από καιρό επεξεργάζεται την έννοια της δυστοπίας: με το να φαντάζονται δυσοίωνους μελλοντικούς κόσμους, οι καλλιτέχνες επιστημονικής φαντασίας έχουν ενισχύσει την κατανόησή μας για το παρόν. Ο έλεγχος, η αδράνεια, η απομόνωση έχουν προκαλέσει τη φαντασία τους. Η μακρά περίοδος της πανδημίας έφερε την έννοια της δυστοπίας στο επίκεντρο της προσοχής: η βία, η απόγνωση, τα επιτακτικά κοινωνικά ζητήματα που αναδύθηκαν όχι μόνο λόγω της πανδημίας, αλλά κυρίως λόγω των καταπιεστικών συστημάτων κοινωνικής ιεράρχησης, έκαναν την έννοια της δυστοπίας πιο παρούσα και πιο πολιτικά κρίσιμη από ποτέ. Σε μία προσπάθεια να εξοβελίσουν αυτήν την άβολη έννοια, οι υπάρχουσες εξουσιαστικές δομές μας ενθαρρύνουν να κατευθυνθούμε προς την αυτοβοήθεια και την ατομική ευθύνη.

Ενάντια σε αυτήν την πραγματικότητα, το PDSFF πιστεύει στη δύναμη των ιστοριών: ιστορίες που διαμορφώνουν τη φαντασία μας, που δημιουργούν κόσμους και φωτίζουν τις πιο αθέατες, περιθωριοποιημένες πλευρές της κοινωνίας μας. Λέμε ιστορίες στα εαυτά μας όλη την ώρα, ακόμα και στον ύπνο μας. H μυθοπλασία και η αφήγηση ιστοριών είναι εκεί, για να μας κάνουν να νιώθουμε λιγότερο μόνα, δημιουργώντας έναν χώρο να μοιραστούμε την οδύνη και να συνδεθούμε, και, μακριά από την τοξική θετικότητα και αποξενωτικά success stories, να μας επιτρέψουν να φανταστούμε ένα αλλιώς. Αυτή η συζήτηση σκοπεύει να σκεφτεί την αφήγηση ιστοριών ως στρατηγική αντίστασης.

Συντονισμός:
Δέσποινα Καταπότη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πολιτισμικών Σπουδών και Ψηφιακού Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, επιμελήτρια του συλλογικού τόμου “Black Mirror: Ο μαύρος καθρέφτης της ψηφιακότητας” (εκδ.Καστανιώτης).

Συμμετέχοντα:
Χριστίνα Βούλγαρη, Stand Up Comedian, Ιδρύτρια του Snap – Athens Queer Comedy Club
Ελίνα Ροϊνιώτη, κοινωνιολόγος, ερευνήτρια στο πεδίο των ψηφιακών παιχνιδιών
Νίκος Δασκαλόπουλος, δημοσιογράφος

Ακολούθησε η προβολή του σετ ‘Οngoing Dystopias’ (83′).

Οι δυστοπίες δεν βρίσκονται μόνο στο μέλλον. Βρίσκονται εδώ αυτή τη στιγμή, προτρέποντάς μας να τις αντιμετωπίσουμε.

Ταινίες:

1. Toutes les nuits (20′) – Γαλλία – 2021
2. Not Today (14′) – Τουρκία – 2022
3. Snowdrops at the end of the train (25′) – Βουλγαρία – 2022
4. Lost and Found (28′) – Γερμανία – 2022
5. Katvoman (8′) – Ιράν – 2022

Για τους “πατριάρχες” των γλωσσικών αναφορών, τα media και τα δημόσια πρόσωπα, ο ανδρισμός και η αρρενωπότητα νοούνται έννοιες ταυτόσημες με συγκεκριμένες συμβολικές αναφορές· επιβολή, ισχύς, κυριαρχία. Οι αναφορές αυτές συγκροτούν συμπεριφορικά μοντέλα που καταπιέζουν όλα όσα δεν τις φέρουν και ταυτόχρονα αποξενώνουν τα άτομα που τις επιδιώκουν από τον εαυτό τους, συγκροτώντας μια κοινωνία καταπίεσης από τη μία και ματαίωσης από την άλλη.

Αξιοποιώντας συνδυαστικά τις εμπειρικές και επιστημονικές αναφορές των ομιλητριών/ών και την ομώνυμη ενότητα ταινιών μικρού μήκους, δημιουργούμε τον χώρο για να μιλήσουμε για άλλες αρρενωπότητες: αρρενωπότητες που αποκαθηλώνονται, απειλούνται, διαρρηγνύονται και επαν-επινοούνται, για να χωρέσουν την ευαισθησία, σε μία κοινωνία πολυσύνθετη και αντιφατική.

Συμμετέχοντα:
Αντώνης Πούλιος, κλινικός ψυχολόγος/ψυχαναλυτής,
Δημήτρης Τερζής, δημοσιογράφος,
Άννα-Μαρία Παπαχαραλάμπους, ηθοποιός,
Άννα Κουρουπού, διευθύντρια Red Umbrella Athens,
Aγγελική Σεραφείμ, δικηγόρος.

Συντονισμός:
Μελ Καλφαντή, Positively Different Short Film Festival, υποψήφιο διδάκτωρ στις σπουδές φύλου

Ακολούθησε προβολή του σετ ‘Συμπτώματα αρρενωπότητας’.

Ταινίες:

1. Bolzmann, σκην. Janis Westphal (Γερμανία, 30′)
2. I am Matteo, σκην. Loris Di Pasquale (Ιταλία, 24′)
3. An ocean, σκην. Paul Scheufler (Γερμανία, 19′)
4. Beauty Boys, σκην. Florent Gouelou (Γαλλία, 18′)

Η συζήτηση στόχευσε να διερευνήσει τρόπους διαχείρισης συλλογικών τραυμάτων που παράγονται από καθεστώτα εξουσίας και εμπειρίες βίας. Από τον ακτιβισμό στον δρόμο έως τη δημιουργία ψηφιακών κοινοτήτων και τον online ακτιβισμό, οι στρατηγικές που αναπτύσσουν τραυματισμένες κοινότητες για την επιβίωση και την ενδυνάμωσή τους αποτυπώνονται και επικοινωνούνται μέσω του κινηματογράφου.

Στο πάνελ αυτό, συναντήθηκαν η Γεύη Δημητρακοπούλου και ο/η/το Sam Albatros, δημιουργ@ των οπτικών τεχνών και του ντοκιμαντέρ, που συμμετείχαν στο PDSFF21 με τις ταινίες τους, για να συνομιλήσουν με την Έλενα Όλγα Χρηστίδη, ψυχολόγο, επιστημονικά υπεύθυνη του Orlando LGBT+. Τη συζήτηση συντόνισε το Μελ Καλφαντή, μέλος της ομάδας του PDSFF και υποψήφιο διδάκτωρ ανθρωπολογίας και σπουδών φύλου. Τα συμμετέχοντα άτομα συζητούν, μέσω βιωματικών και θεωρητικών εργαλείων, για τους δικούς τους τρόπους διαχείρισης των τραυμάτων αυτών, τους λόγους για τους οποίους επιλέγουν ψηφιακά μέσα για να τα διαχειριστούν, καθώς και τις δυνατότητες και τους περιορισμούς που προσφέρει η ψηφιακή συνθήκη.

Τελικά, το πάνελ αυτό εντάχθηκε στην επίκαιρη συζήτηση γύρω από τις δυνατότητες που προσφέρουν τα ψηφιακά μέσα να δημιουργήσουν χώρους συνάντησης και διαχείρισης τραυμάτων που στον “φυσικό” κόσμο δεν θα ήταν δυνατόν να υπάρξουν. Η συνθήκη της πανδημίας, υποχρεώνοντας όλες τις δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου του φεστιβάλ Positively Different, να περιοριστούν στον ψηφιακό χώρο ή να σταματήσουν, δημιουργεί τις κατάλληλες προϋποθέσεις για να στοχαστούμε πάνω στις δυνατότητες αυτές, ξεπερνώντας μια μονόπλευρη αντίληψη που αναγνωρίζει μόνο τους περιορισμούς.